تبلیغات
دندون بلاگ - مطالب ابر آناتومی فک تحتانی

 

اطلاعات جامع دندانپزشکی به همراه نوشته های پراکنده یک دندانپزشک نیمه افسرده...
استخوان‌ مندیبل یا فك‌ تحتانی‌ (Mandible)

استخوان‌ فك‌ تحتانی‌ (Mandible)
 

استخوان‌ فك‌ تحتانی‌ یا مندیبول‌ یگانه‌ استخوان‌ متحرّك‌ جمجمه‌ می‌باشد كه‌ بااستخوان‌ تمپورال‌ مفصل‌ شده‌ و مفصل‌ تمپورومندیبولار را ایجاد می‌نماید. این‌ استخوان‌دارای‌ یك‌ جسم‌ نعل‌ اسبی‌ شكل‌ با تحدب‌ قدامی‌ می‌باشد و همچنین‌ دارای‌ دو بخش‌ عمودی‌به‌نام‌ شاخ‌ یا ramus می‌باشد كه‌ به‌ انتهای‌ خلفی‌ جسم‌ استخوان‌ اتصال‌ دارد.

جسم استخوان مندیبل
   

جسم‌ استخوان‌ به‌ شكل‌ نعل‌ اسبی‌ بوده‌ و در جلو قرار دارد و دارای‌ دو سطح‌ قدامی‌ یاخارجی‌ و خلفی‌ یا داخلی‌ و دو كنار فوقانی‌ و تحتانی‌ می‌باشد.
در سطح‌ قدامی‌ جسم‌ استخوان‌ و در خط‌ وسط‌ یك‌ ستیغ‌ عمودی‌ ظریفی‌ دیده‌می‌شود كه‌ محل‌ّ جوش‌ خوردن‌ دو نیمه‌ استخوان‌ می‌باشد و symphisis menti نامیده‌می‌شود، در پایین‌ ستیغ‌ مذكـور یـك‌ فضـای‌ سـه‌گـوش‌ تحت‌ عنـوان‌ بـرآمدگی‌ چانه‌mental protuberance مشاهده‌ می‌شود. در خارج‌ این‌ برآمدگی‌ در هر طرف‌یك‌برجستگی‌ تحت‌عنوان‌ تكمه‌ چانه‌ای‌ mental tubercle وجود دارد و از این‌ تكمه‌درهرطرف‌ خط‌ مایلی‌ تحت‌ عنوان‌ oblique line در سطح‌ خارجی‌ استخوان‌ به‌ بالا و عقب‌كشیده‌ می‌شود و درامتداد كنار قدامی‌ راموس‌ مندیبول‌ قرار می‌گیرد. در بالای‌ این‌ خط‌ و درمحاذات‌ دومین‌ دندان‌ آسیای‌ كوچك‌، سوراخی‌ تحت‌ عنوان‌ mental foramen وجود داردكه‌ از آن‌ عروق‌ و اعصاب‌ چانه‌ای‌ خارج‌ می‌شوند.

سطح‌ خلفی‌ یا داخلی‌: در سطح‌ خلفی‌ استخوان‌ و در طرفین‌ خط‌ وسط‌ یك‌ برجستگی‌نوك‌ تیز تحت‌ عنوان‌ mental spine دیده‌ می‌شود كه‌ در حقیقت‌ از چهار زایده‌ خار مانندتشكیل‌ شده‌ كه‌ در كنار هم‌ قرار می‌گیرند، به‌ دو خار فوقانی‌ عضله‌ ژنیوگلوس‌ و به‌ دو خارتحتانی‌ عضله‌ ژنیوهیوئید متّصل‌ می‌شود.
در طرفین‌ خار چانه‌ در هر طرف‌ خطی‌ به‌نام‌ خط‌ میلوهیوئید mylohyoid line  دیده‌می‌شود كه‌ به‌ بالا و عقب‌ امتداد دارد. در بالا و جلوی‌ این‌ خط‌ حفره‌ای‌ وجود دارد كه‌ محل‌ّاستقرار غده‌ زیر زبانی‌ است‌ و به‌ آن‌ sublingual fossa می‌گویند در زیر و عقب‌ خط‌میلوهیوئید فرو رفتگی‌ دیده‌ می‌شود كه‌ محل‌ّ استقرار غده‌ زیر فكی‌ می‌باشد و به‌ آن‌submandibular fossa  اطلاق‌ می‌شود.
كنار فوقانی‌Alveolar border: این‌ كنار ریشه‌ دندانهارا در خود جای‌ می‌دهد در عمق‌هریك‌ از سوراخهای‌ آلوئولی‌ سوراخ‌ ریزی‌ دیده‌ می‌شود كه‌ محل‌ّ ورود عروق‌ و اعصاب‌آلوئولار تحتانی‌ به‌ ریشه‌ دندان‌ می‌باشد، هركدام‌ از حفرات‌ آلوئولی‌ برحسب‌ نوع‌ دندان‌ وتعداد ریشه‌های‌ آن‌ به‌ توسط‌ سپتوم‌هایی‌ به‌ حفرات‌ كوچكتری‌ تقسیم‌ می‌شود.
كنار تحتانی‌: ضخیم‌ بوده‌ و قاعده‌ استخوان‌ را تشكیل‌ می‌دهد و در تماس‌ با عضله‌پلاتیسما می‌باشد. بر روی‌ این‌ كنار در طرفین‌ خط‌ وسط‌ فرو رفتگی‌ به‌نام‌ digastric fossaدیده‌ می‌شود كه‌ محل‌ّ اتصال‌ بطن‌ قدامی‌ عضله‌ دیگاستریك‌ می‌باشد.

شاخ‌ فك‌ تحتانی یا راموس‌ (Ramus)
     

راموس‌ یا شاخ‌ مندیبول‌ از قسمت‌ خلفی‌ جسم‌ به‌صورت‌ یك‌ صفحه‌ استخوانی‌مستطیل‌ شكل‌ به‌ بالا و عقب‌ امتداد می‌یابد و برای‌ آن‌، دو سطح‌ داخلی‌ و خارجی‌ و چهار كنارقدامی‌، فوقانی‌ و تحتانی‌ و دو زایده‌ كندیلارو و كورونوئید قایل‌ می‌باشند، سطح‌ خارجی‌ درپایین‌ خشن‌ بوده‌ و محل‌ّ اتصال‌ عضله‌ ماسترو می‌باشد.
سطح‌ داخلی‌ : در وسط‌ این‌ سطح‌ سـوراخی‌ دیده‌ می‌شود كه‌ به‌ آن‌ سوراخ‌ مندیبول‌mandibular foramen   می‌گویند و به‌ آن‌ عروق‌ و عصب‌ آلوئولار تحتانی‌ وارد می‌شود. این ‌سوراخ‌ منتهی‌ به‌ كانال‌ مندیبولار شده‌ و در ضخامت‌ استخوان‌ پیش‌ می‌رود و در جلو در سطح‌خارجی‌ جسم‌ استخوان‌ به‌ سوراخ‌ چانه‌ای‌ mental foramen  باز می‌شود. ادامه‌ این‌ كانال‌درضخامت‌ استخوان‌ تحت‌ عنوان‌ incisive canal می‌باشد كه‌ از طریق‌ آن‌ عروق‌ و اعصاب‌به‌دندانهای‌ نیش‌ و پیشین‌ می‌رسد. در بخش‌ قدامی‌ سوراخ‌ مندیبول‌ زایده‌ای‌ سه‌گوش‌ به‌نام‌lingula  دیده‌ می‌شود كه‌ محل‌ّ اتّصال‌ رباط‌ اسفنومندیبولار می‌باشد همچنین‌ در زیر سوراخ‌مندیبـول‌ شیاری‌ دیده‌ می‌شود كه‌ به‌ پایین‌ و جلو امتداد می‌یابد و شیار میلوهیوئیدmylohyoid groove نامیده‌ می‌شود كه‌ محل‌ّ عبور عروق‌ و عصب‌ میلوهیوئید می‌باشد.

كنارها:
       

كنار فوقانی‌: بر روی‌ این‌ كنار در جلو زایده‌ كورونوئید و در عقب‌ زایده‌ كوندیلار قرارداردكه‌ درحدفاصل‌ این‌ دو زایده‌ یك‌ بریدگی‌ وسیع‌ به‌نام‌ mandibular notch دیده‌ می‌شود.
كنار تحتانی‌: این‌ كنار در جلو با جسم‌ استخوان‌ مربوط‌ می‌شود ولی‌ در عقب‌ در محل‌ّتلاقی‌ با كنار خلفی‌ راموس‌ ایجاد زاویه‌ای‌ را می‌نماید كه‌ تحت‌ عنوان‌ mandibular angle می‌باشد.
كنار قدامی‌: این‌ كنار در بالا از زایده‌ كورونوئید شروع‌ شده‌ و در پایین‌ در امتداد خط‌مایل‌ قرارمی‌گیرد.
كنار خلفی‌: از زایده‌ كوندیلار شروع‌ شده‌ و تا زاویه‌ مندیبول‌ ادامه‌ دارد.

زایده‌ منقاری یا کورونوئید‌ (Coronoid process)
         

در حدقدامی‌كنارفوقانی‌راموس‌مندیبول‌ یك‌زایده‌استخوانی‌ مثلثی‌ شكل‌ اتّصال‌ داردكه‌قاعده‌آن‌ به‌سمت‌پایین‌ و رأس‌آن‌دربالا قراردارد. به‌این‌زایده‌ عضله‌تمپورالیس‌اتصال‌ دارد.

زایده‌ كندیلی‌ (Condylar process)
           

درحد خلفی‌ كنار فوقانی‌ مندیبول‌، زایده‌ كوندیلار قرار می‌گیرد. برای‌ این‌ زایده‌ یك‌سر قایل‌ می‌باشند كه‌ بیضی‌ شكل‌ بوده‌ و از همه‌ طرف‌ محدّب‌ می‌باشد. این‌ زایده‌ مفصلی‌ بوده‌و با واسطه‌ یك‌ دیسك‌ مفصلی‌ با حفره‌ مندیبولار از استخوان‌ تمپورال‌ یگانه‌ مفصل‌ سینوویال‌و متحرك‌ جمجمه‌ تحت‌ عنوان‌ مفصل‌ تمپورومندیبولار را ایجاد می‌نماید. درحد فاصل‌ سرو راموس‌، گردن‌ استخوان‌ قرار دارد. بر روی‌ سطح‌ قدامی‌ گردن‌ استخوان‌ یك‌ فرورفتگـی‌دیده‌ می‌شود كه‌ محل‌ّ اتّصال‌ عضله‌ پتریگوئید خارجی‌ می‌باشد و به‌ آن‌ pterygoid foveaمی‌گویند.

تغییرات‌ سنی‌ در استخوان‌ فك‌ تحتانی‌ (مندیبول‌)
             

در زمان‌ تولد استخوان‌ مندیبول‌ از دو نیمه‌ راست‌ و چپ‌ تشكیل‌ می‌شود كه‌ در جلو ودر خط‌ وسط‌ به‌ توسط‌ یك‌ نسج‌ لیفی‌ به‌ هم‌ مربوط‌ می‌باشند ولی‌ در طول‌ سال‌ اوّل‌ بااستخوان‌سازی‌ از دو طرف‌، دو نیمه‌ استخوان‌ به‌ طرف‌ خط‌ وسط‌ پیشروی‌ می‌نمایند و درمحلّی‌ تحت‌ِ عنوان‌ symphysis menti به‌ هم‌ جوش‌ می‌خورند.
در طی‌ سالهای‌ اوّل‌ و دوم‌ با رشد برجستگیهای‌ چانه‌، سوراخ‌ منتال‌ جهت‌ خود را ازجلو، به‌ عقب‌ و بالا تغییر می‌دهد و در افراد بالغ‌ این‌ سوراخ‌ درحدّ فاصل‌ بین‌ كنار فوقانی‌ وتحتانی‌ جسم‌ قرار دارد، در سنین‌ پیری‌ با از دست‌ رفتن‌ دندانهاو تحلیل‌ بخش‌ آلوئولار،مندیبول‌ كوچك‌ می‌شود و در نتیجه‌ سوراخ‌ منتال‌ به‌ كنار فوقانی‌ نزدیك‌ می‌شود. همچنین‌رشد غضروف‌ كوندیلی‌ موجب‌ افزایش‌ طول‌ راموس‌ مندیبول‌ و رشد مندیبول‌ به‌ سمت‌ پایین‌و جلو می‌شود. از دیگر تغییراتی‌ كه‌ در مندیبول‌ ایجاد می‌شود تغییر زاویه‌ مندیبول‌ در سنین‌مختلف‌ می‌باشد به‌گونه‌ای‌ كه‌ در اطفال‌ زاویه‌ مندیبول‌ باز بوده‌ و در حدود 140-130 درجه‌می‌باشد، با افزایش‌ سن‌ در افراد بالغ‌ زاویه‌ مندیبول‌ به‌ حدود 100 درجه‌ می‌رسد و مجدداً درافراد مسن‌ اندازه‌ زاویه‌ مندیبول‌ افزایش‌ یافته‌ و به‌ حدود 140 درجه‌ می‌رسد.

استخوانی‌ شدن‌
               

جسم‌ و راموس‌ مندیبول‌ به‌ طریقه‌ غشایی‌ ساخته‌ می‌شوند این‌ بخشها به‌ توسط‌ یك‌مركز استخوان‌سازی‌ در هر نیمه‌ مندیبول‌ كه‌ در طی‌ ماه‌ ششم‌ زندگی‌ داخل‌ رحمی‌ در نزدیكی‌سوراخ‌ چانه‌ای‌ ظاهر می‌گردد ساخته‌ می‌شوند ولی‌ رشد بیشتر راموس‌ مندیبول‌ به‌ سبب‌ ظهورغضروف‌ كوندیلی‌ می‌باشد كه‌ در طول‌ شاخه‌ صعودی‌ مندیبول‌ به‌ سمت‌ پایین‌ و جلو گسترش‌می‌یابد. غضروف‌ ثانویه‌ دیگری‌ كه‌ ظاهر می‌شود در طول‌ كنار قدامی‌ زایده‌ كورونوئیدمی‌باشد و موجب‌ افزایش‌ استخوان‌سازی‌ در آن‌ می‌شود. همچنین‌ در سمفیز چانه‌ای‌، یك‌ یادو نودول‌ غضروفی‌ ظاهر می‌شود كه‌ این‌ غضروفها بعداً استخوانی‌ می‌شوند و استخوانهای‌كوچكی‌ را تحت‌ عنوان‌ mental ossicles را به‌وجود می‌آورند. این‌ استخوانها قبل‌ از پایان‌سال‌ اوّل‌ زندگی‌ به‌ بقیه‌ استخوان‌ متّصل‌ می‌شوند.

استخوان فک تحتانی یا مندیبل - زائده کورونوئید - کندیل مندیبل و محل سوراخ منتال مشاهده می شود


استخوان فک تحتانی یا مندیبل - راموس ، کندیل ، کورونوئید ، سوراخ مندیبولار ، سوراخ منتال قابل مشاهده اند


دیدگاه ها ()


ABOUT BLOG

دندون بلاگ؛ وبلاگی است که سعی دارد مطالبی راجع به علوم دهان و دندان و بخش های مربوطه در اختیار شما قرار دهد. از آنجایی که مطالب معتبر به زبان فارسی در این زمینه خیلی در فضای مجازی زیاد نیست تصمیم داریم تا مطالبی که در این وبلاگ قرار میگیرد در همین زمینه باشد ...
آرشیو
آذر 1391 (3)
خرداد 1391 (2)
اردیبهشت 1391 (2)
آذر 1390 (10)
آبان 1390 (4)
مهر 1390 (4)
شهریور 1390 (97)
مرداد 1390 (83)
تیر 1390 (44)
خرداد 1390 (3)
...لیست آرشیوها

آخرین مطالب
.: درد بعد از عصب کشی
.: کودکان از چه سنی مسواک زدن را شروع کنند؟
.: علل افزایش حجم لثه (Gingival hyperplasia)
.: آیا خونریزی از لثه هنگام مسواک طبیعی است؟
.: بیماری برفک در کودکان
.: اثرات ضد پوسیدگی فلوراید
.: پرکردگی دندانم بعد از مدتی تغییر رنگ داده...
.: دهان شویه دگزامتازون از کجا بیاورم؟
.: ضرورت جرم گیری دندان ها
.: استفاده از سفیدکننده‌های دندان در خانه
....لیست همه پست ها
موضوعات وبلاگ
.: ارتودنسی (2)
.: دندانپزشکی زیبایی (14)
.: لثه و بیماری های لثه (6)
.: بیماری های دهان و دندان (21)
.: دندانپزشکی اطفال (5)
.: جراحی دهان و دندان (5)
.: پروتزهای دندانی (5)
.: دندانپزشکی ترمیمی (16)
.: درمان ریشه(عصب کشی) (26)
.: ابزار دندانپزشکی (19)
.: مواد دندانی (4)
.: آناتومی (128)
.: دانلود (2)
.: خاطرات دندانپزشکی (1)
.: موضوعات متفرقه دندانپزشکی (21)
اشتراک خبرنامه

آمار وبلاگ
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
کل بازدیدها :
تعداد کل پست ها :
آخرین بروز رسانی :
 


اعصاب حفره تحت گیجگاهی,تعرفه خدمات دندانپزشکی 90,زمان درآمدن دندان شیری,پوسیدگی دندان,قیمت دندانپزشکی 90,ترمیم سفید دندان,پلاک دندان,تغییر رنگ دندان,دندانپزشکی بیرجند,تعرفه خدمات دندانپزشکی سال 90,کراون دندان,نخ دندان,دندان,تعرفه دندانپزشکی,سفید کردن دندان,حفره تحت گیجگاهی,مواد پرکردگی همرنگ دندان,روکش دندان,بیکاری دندانپزشک,ورید ژوگولار خارجی,شریان های حلق,مواد عصب کشی,بیکاری دندانپزشکان,عضله محرکه فک,افزایش دندانپزشک,amalgam carving,عضله شیپوری,دندان شیری,تعرفه خدمات دندانپزشکی,دانشگاه دندانپزشکی بیرجند,درمان ریشه دندان,حفره اینفراتمپورال,حنجره,عصب کشی دندان,قیمت خدمات دندانپزشکی 90,زردی دندان,افزایش دانشکده دندانپزشکی,عضله پلاتیسما,آناتومی,درمان آفت,نرخ دندانپزشکی,تعرفه دندانپزشکی 90,دانشکده دندانپزشکی بیرجند,عضله حرکت دهنده فک,قیمت دندانپزشکی,دندان دائمی,قیمت عصب کشی,عضله حالت دهنده صورت,جمجمه,قیمت دندنپزشکی,